Merkileg hús – Straumur; Guðjón Friðriksson

„Bærinn Straumur í Hafnarfirði er einn svokallaðra Hraunabæja á strandlengjunni milli Straumsvíkur, þar sem álverið stendur, og Vatnsleysuvíkur Þetta myndarlega burstalaga hús með fallegri tjörn fyrir framan og hraunið áberandi í umhverfinu blasir við þeim sem aka til Keflavíkur og er augnayndi öfugt við hið tröllvaxna álver sem áður er ekið fram hjá.

Sá sem byggði húsið árið 1926-7 var Bjarni Bjarnason skólastjóri Barnaskóla Hafnarfjarðar. Hann bjó hér og rak jafnframt stórt bú í Straumi á þeirra tíma mælikvarða, hafði 14 kýr í fjósi og mikinn sauðfjárbúskap. Arkitektinn var enginn annar en Guðjón Samúelsson. Og það var engin tilviljun. Bjarni var einn af nánustu stuðningsmönnum Jónasar Jónssonar frá Hriflu, einkavinar Guðjóns, enda var Bjarni skipaður skólastjóri Héraðsskólans á Laugarvatni eftir að skólinn tók til starfa 1930 og var það næstu áratugi. Aðrir tóku því við Straumi. Þar var meðal annars lengi rekið svínabú.

Árið 1959 keyptu þeir Kristinn Sveinsson byggingarmeistari og Bjarni Blomsterberg kaupmaður Staum og ráku svínabúið eftirleiðis nema Sigurjón Ragnarsson í Hressingarskálanum keypti hlut Bjarna eftir fjögur ár og rak það síðan með Kristni. Auk svínabússins ráku þeir félagar einnig kjúklingabú þegar frá leið. Vegna mengunar frá álverinu að sögn varð svo að hætta öllum rekstri í Straumi árið 1977 og jörðin fór í eyði. Húsin dröbbuðust niður.

Breyting varð árið 1989. Þá var stofnuð Listamiðstöð í Straumi í samvinnu Hafnarfjarðarbæjar og Hugsjónafélagsins Straums og húsin voru smám saman gerð upp. Aðalmaðurinn í þessu var Sverrir Ólafsson myndhöggvari og veitti hann Listamiðstöðinni í Straumi forstöðu til 2001. Fjölmargir listamenn fengu aðstöðu í henni um lengri eða skemmri tíma.

Einn af þeim var Haukur Halldórsson sem gerði líkanið af Edduheimum í Straumi en þar hafði hann lengi vinnustofu ásamt Sverri Erni Sigurjónssyni þar sem þeir stofnuðu saman Víkingahringinn. Bar lengi vel mest á listaverkum Hauks í Straumsbænum. Að lokum gufaði Listamiðstöðin upp.

Árið 2018 seldi Hafnarfjarðarbær Straum. Kaupandi var fasteignafélagið Sverð og skjöldur í eigu Eyþórs Guðjónssonar.“

Heimild:
-Guðjón Friðriksson.