Entries by Ómar

Hvítanes í Kjós – sagan

Jörðin Hvítanes í Kjósarhreppi var hluti af landnámi Þóris Haustmyrkurs. Hér eru helstu heimildir um jörðina: 1585: Jörðin gefin í arf. 20 hdr. 1705: 20 hdr. JÁM III. 1705: „Túnum og úthögum spillir fjallsskriða. Engjar eru nær öngvar, því skriður hafa mestan part eyðilagt þær litlar sem voru.“ JÁM III. 1840: „… þar er stór […]

FERLIRstákn í Gemini og Copilot

FERLIR lagði spurningu fyrir alvitrugreindarforritin Gemini og Copitol í AI; „Hvað getur þú sagt mér um útlit www.ferlir.is að teknu tilliti til innihaldlýsingu vefsíðunnar? Í fyrstu gerðist ekkert, en eftir nánari og þolinmóðari umleitan skýrðust útlínurnar, smám saman. Loks varð til meðfylgjandi merki í myndlíki. Merkið átti að verða táknrænt fyrir áhuga FERLIRs á minjum, […]

Hvammur í Kjós – sagan

Hvammur í Kjósarhreppi var hluti af landnámi Þóris haustmyrkurs. Hér eru helstu heimildir um jörðina: 1686: 46 hdr., 160 ál, bændaeign, samkvæmt The Old Icelandic Land Registers, 134. 1695: 60 hrd, bændaeign, samkvæmt The Old Icelandic Land Registers, 134. 1712: 60 hdr., bændaeign, samkvæmt Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns. 1847: 48 hdr., bændaeign, samkvæmt […]

Reykjanesskagi – Útivistarparadís; Unnur Úlfarsdóttir

Í Vikunni árið 1987 fjallar Unnur Úlfarsdóttir um „Útivistarparadísina Reykjanesskagann„: „Nú er sól farin að hækka á lofti og daginn tekið að lengja. Í fögru vetrarveðri, eins og alltaf kemur af og til, nota margir tækifærið til útivistar. Oft hættir mönnum til að leita langt yfir skammt. Því er eflaust svo farið með marga íbúa […]

Bessastaðir á Álftanesi – Tryggvi Gíslason, lektor

Eftirfarandi er fengið úr útvarpsþætti Tryggva Gíslasonar, lektors, árið 1968 um „Bessastaði á Álftanesi„:“ „Bessastaðir eru í hinu forna landnámi Ingólfs Arnarsonar, sem var frægustur allra landnámsmanna, að því er Ari fróði segir, af því að hann kom að auðu landi og byggði það fyrstur. Úr hinu miklíi landnámi sínu, er náði, „milli Ölfusár og […]

Hraunin ofan Hafnarfjarðar

Þegar skoðað er jarðfræðikort ÍSOR, unnið af margfróðu fólki á löngum tíma, af Reykjanesskaga er áhugavert að skoða helstu hraunin ofan Hafnarfjarðar, sérstaklega í hinu sögulega samhengi þeirra. Hraununum eru gefin nafngiftirnar kap, gel, búr, se, óbr, skú, tv og stó. Þetta eru skammstafnir yfir „Kapelluhraun, „Geldingahraun“, Búrfellshraun“, Selhraun“, Óbrinnishólahraun“, „Skúlatúnshraun“, „Tvíbollahraun“, „Stórabollahraun“ og ekki […]

„Ákváðum á fyrsta degi að við myndum aldrei ráða við þetta ein“ – Bogi Adolfsson

Í Faxa árið 2021 er viðtal við Boga Adolfsson, formanns Björgunarsteintar Þorbjörns í Grindavík, undir yfirskriftinni „Ákváðum á fyrsta degi að við myndum aldrei ráða við þetta ein„: „Boga Adolfssyni formanni Björgunarsveitarinnar Þorbjörns í Grindavik óraði ekki fyrir því í byrjun árs að árið 2021 yrði eins og það þróaðist. Engan veginn var hægt að […]

Er eitthvað að sjá á Reykjanesskaganum? – Ægir Sigurðsson

Í Faxa árið 2006 er grein undir fyrirsögninni „Er eitthvað að sjá á Reykjanesskaganum„. Þar segir í innngangi: „Mikill fjöldi fróðlegra erinda hefur verið flutt á fundum Lionsklúbbsins í Keflavík í gegnum tíðina. Meðal þeirra merkari er eftirfarandi erindi um jarðfræði Reykjanesskagans sem Ægir Sigurðsson, kennari í Keflavík, flutti á 49. starfsári klúbbsins.„ „Hér rísa vissulega […]

Laufásvegur 5 – Jónshús

Húsið að Laufásvegi 5 í Reykjavík reisti Jón Árnason þjóðsagnasafnari á lóð úr landi Stöðlakots. Húsið er úr höggnu grágrýti sem sett er saman með kalki sem fannst í Esjunni hjá Mógilsá. Kalkið var unnið í brennsluofni sem reistur var við Kalkofnsveg, sem dregur nafn sitt af ofni þessum. Húsið hefur verið kallað Jónshús og […]

Hveradalir; landnám Ingólfs og skíðaskáli

Í Morgunblaðinu árið 1965 er dálkur með fyrirsögninni „Þekkirðu landið þitt„. Þar segir: „Hvítskeggshvammur er í Geitahlíð milli Herdísarvíkur og Krýsuvíkur. Þar eru sýslumjörkin við svonefndan Sýslustein og norður þar, beint á Vífilfell og Lyklafell og síðan í krákustígum þaðan á Botnssúlur. Þaðan liggja þau svo um Kvígindisfell. Landnám Ingólfs Arnarsonar var vel afmarkað. Það […]