Entries by Ómar

Jarðsaga Íslands í boði Náttúrufræðistofnunar Íslands

Vefsíða Náttúrufræðistofnunar Íslands reynir að lýsa jarðsögunni með eftirfarandi hætti: „Jörðin myndaðist ásamt öðrum reikistjörnum sólkerfisins fyrir um 4,6 milljörðum ára. Ystu lög jarðar mynda fleka sem reka til og frá. Á úthafshryggjum þar sem flekar reka hver frá öðrum myndast ný úthafsskorpa og við eyjaboga eyðist hún. Í fellingafjöllum krumpast skorpan saman og lyftist. […]

Leiðarendi – skilti

Á bílastæðinu við hellirinn „Leiðarenda“ við Bláfjallaveg er skilti. Á því stendur: Jarðfræði „Hraunhellirinn Leiðarendi er í þjóðlendu milli Hafnarfjarðar og Grindavíkur innan Reykjanesfólkvangs. Auk þess njóta hraunhellar sérstakrar verndar samkvæmt náttúrverndarlögum (61, gr. laga nr. 60/2013) og allir dropsteinar í hellum landsins eru friðlýstir. Hraunhellar myndast þegar kvika rennur í hraunrás undir yfirborði, sem […]

Hlíð í Selvogi – minjar

Í Örnefnalýsingu fyrir Hlíð í Selvogi (höfundur ónafngreindur) segir m.a.: „Hlíð var fyrr góðbýli og landnámsjörð í Selvogi. Var hún um aldaraðir eign Strandarkirkju og er það enn. Jörðin hefur verið í eyði nú um 60 ára skeið. Þar eru nú rústir einar. Bærinn stóð á Bæjarhól eða lágum hrygg, er lá fram í Hlíðarvatn. […]

Leynidalaskjól

Leynidalir voru á norðausturmörkum Þorbjarnarstaða í Hraunum, vestan Ásbrautar og norðvestan Ásvallabrautar. Í „Örnefnalýsingu Ara Gíslasonar um Þorbjarnarstaðir“ segir: „Suður af Hrauntungum er svo Fornasel, suður af því eru slakkar sem heita Vatnsstæði. Niður af þeim koma Kolbeinshæðir. Milli Hrauntungu og Kolbeinshæða heitir Brenna, þetta er skógardalur. Þar skammt niður af er svo Rauðimelurinn fyrrnefndi. […]

Þingvellir; Hrafnabjörg og Litla-Hrauntún

Hér á eftir verður fjallað um meint bæjarstaði Hrafnabjarga og Litla-Hrauntúns í Þingvallahrauni. Ýmsar fræðilegar skýringar hafa komið fram á hvorutveggja í gegnum tíðina, bæði frá sjálfskipuðum lærðum með skírskotun til „fræðigreina“ sem og bara forvitnum um landsins hagi í gegnum tíðina. Að þessu sinni lögðu FERLIRsfélagar land undir fót frá Sleðaási, skoðuðu selsminjar Litla-Hrauntúns […]

Eldborg við Trölladyngju – Jón Jónsson

Í Náttúrufræðingnum 1983 fjallar Jón Jónsson, jarðfræðingur, um „Eldborg undir Trölladyngju„, efst í Afstapahrauni, og reynir að áætla aldur hraunsins, sem úr henni rann: „Þess skal og getið að gos það er orðið hefur rétt norðan við Trölladyngju og myndað gíginn Eldborg sýnist hafa orðið um líkt leyti og Afstapahraun rann. Ég hef áður talið […]

Konungskoman 1907 – Örn H. Bjarnason

Björn H. Bjarnason fjallar í hugi.is um „Gamlar götur og komu Friðriks VIII Danakonungs hingað til lands árið 1907„: Inngangur „Í byrjun ágúst árið 1907 hefði verið vandalaust að feta sig slóð Friðriks 8. og 200 manna fylgdarliðs hans. Fyrst var riðið á Þingvöll, svo austur að Laugarvatni, að Geysi og Gullfossi, yfir Hvítá á […]

Ullarverksmiðjan Reykjafoss – skilti

Neðan við Reykjafoss á bakka Varmár í Hveragerði er skilti. Á því er eftirfarandi texti: „Ullarverksmiðjan Reykjafoss var starfrækt hér við samnefndan foss á árunum 1902-1914 og sjást sökklar hússins enn. Verksmiðjan var reist til að vinna afurðir úr íslenskri ull og var tilraun til þess að auka arðsemi ullarinnar og íslensks landbúnaðar. Ullarverksmiðjunni var […]

Hveragerði – silfurreynir; skilti

Í skrúðgarði Hveragerðis, Fossflöt, er lítill steinn með áföstum litlum platta framan við ca. 3. metra háa hallandi trjáhríslu. Á plattanum má lesa eftirfarandi: „Blóm í bæ 2019 – Þessi silfurreynir er gjöf frá Garðyrkjufélagi Íslands til Hveragerðisbæjar í tilefni af 125 ára afmæli félagsins. Hann er beinn afkomandi elsta trés landsins sem talið er […]

„Þú skalt Stafur heita og nesið Stafnes“

Í Faxa 1993 er sagt frá gamalli sögn um Stafnes undir fyrirsögninni „Þú skalt Stafur heita og nesið Stafnes„: „Mælt er, að til forna hafi verið 24 hjáleigur og tómthús á Stafnesstorfunni. Taldi Jón Jónsson hreppstjóri frá Fuglavík, sem síðast bjó í Glaumbæ við Stafnes, mjög glöggur maður og fróður um margt, upp 14 af […]