Í Morgunblaðinu árið 1985 birtist stutt grein eftir Björn Stefánsson undir yfirskriftinni „Reykjanes – hvað?„: „Í fjölmiðlum 22. og 23. maí birtist frétt um samanburð verðlags í matvöruverzlunum í Reykjavík og utan Reykjavíkur. Var tekið sérstaklega fram, að verðlag í verzlunum á Reykjanesi væri nánast það sama og í höfuðborginni, en þóeilítið hærra. Af fréttinni […]
Í Faxa árið 1992 er fjallað um erindi Jóns Böðvarssonar á svonefndri „M-hátíð á Suðurnesjum„: „Herra menntamálaráðherra, ágætu Suðumesjamenn og aðrir gestir. Dr. Bjarni Sæmundsson frá Grindavík líkti korti af Íslandi við ferlíki sem glennir gin með lafandi tungu mót úthafinu til vesturs: „Vestfjarðakjálkinn er efri skolturinn, Snæfellsnesið tungan, en Suðurkjálkinn neðri skolturinn.“ Suðurkjálka nefndi […]
Það er stundum gaman að velta fyrir sér örnefnum og tilurð þeirra, brenglunum og misvísunum er verða til með tímanum. Eitt dæmið er örnefnið „Brunntorfur„. Eftir að Nýjahraun rann á tímabilinu frá 1151 til 1180 var það á meðal íbúana í Hraunum jafnan nefnt „Bruninn“. Síðar, eftir að mannvistarleifar fundust neðst í hrauninu við hina […]
FERLIR, www.ferlir.is, hefur að undanförnu birt fróðleiksgreinar um fjölda einstakra tegunda minjastaða á Reykjanesskaganum, s.s..: 22 verbúðir 29 nafngreind greni 33 slysstaðir flugvéla á stríðsárunum (utan flugvalla) 98 fornar hlaðnar refagildrur 128 letursteinar 142 fjárborgir 204 nafngreindar vörður ( með sögulegt samhengi) 224 fjárréttir 248 brunnar 443 sel og selstöður 532 þjóðleiðir og götur (utan […]
FERLIR hefur að undanförnu birt fróðleiksgreinar um fjölda einstakra tegunda minjastaða, auk einstakra náttúruminja, á Reykjanesskaganum, s.s..: 22 verbúðir 29 nafngreind greni 33 slysstaðir flugvéla á stríðsárunum (utan flugvalla) 98 fornar hlaðnar refagildrur 128 letursteinar 142 fjárborgir 204 nafngreindar vörður ( með sögulegt samhengi) 224 fjárréttir 248 brunnar 443 sel og selstöður 532 þjóðleiðir og […]
„Jól og áramót eru hvort tveggja til að halda uppá vetrarsólstöður – að fornum sið, um og í kringum 21 . desember ár hvert. Þá tekur daginn að lengja að nýju á norðurhveli jarðar. Fyrir 3000 árum síðan kunnu menn að fylgjast með himninum og vissu á hvaða degi vetrarsólstöður lentu á hverju ári. Á […]
Upphafið Götur mynduðust hér á landi allt frá fyrstu fótatíð manna og búfénaðar. Enn í dag er stundum erfitt að greina á milli hvaða götur voru notaðar af hverjum, hvenær og í hvaða tilgangi. Sumar götur, sem áður voru gengnar, eru nú horfnar, margar má enn greina og enn aðrar hafa verið endurheimtar. Á löngu tímabili […]
Árið 2007 skrifaði Ómar Smári Ármannsson BA-ritgerð í fornleifafræði við Háskóla Íslands um „Sel og selstöður vestan Esju„. Viðfangsefni ritgerðarinnar var að safna heimildum um sel og selstöður á landssvæði vestanverðu fyrrum landnáms Ingólfs; frá vesturhlíðum Esju út að Reykjanestá, vestast á Reykjanesskaganum, bera þær saman, kanna fjölda þeirra, leita þær uppi og merkja inn […]
A.m.k. 145 fjárborgir eru þekktar á Reykjanesskaga; í fyrrum landnámi Ingólfs. Flestar eru borgirnar vel sýnilegar, en sumar þarf að gaumgæfa. Hinar fyrrnefndu rata jafnan inn í fornleifaskráningar, en hinar síðarnefndu ekki. Þannig er t.d. nokkurra fjárborga getið í fornleifaskráningu á Vatnsleysuströnd, en jafn margra er ógetið. Sama gildir um önnur svæði Skagans. Birna Lárusdóttir […]
Jónsmessan er fæðingarhátíð Jóhannesar skírara enda eru Jón og Jóhannes tvö afbrigði sama nafns í íslensku. Í gömlum ritum er Jóhannes skírari oft nefndur Jón eða Jóan skírari eða baptisti. Dagsetningu Jónsmessu má rekja til ákvörðunar Rómarkirkjunnar að haldið skyldi upp á fæðingardaga Jesú Krists og Jóhannesar skírara á fornum sólstöðuhátíðum, á stysta og lengsta […]