Við Gamla Kambaveginn (1895-1972) er skilti. Á því má lesa eftirfarandi: „Frá því að land byggðist hefur Hveragerði verið í þjóðleið, þó að þéttbýli sé ekki eldra en frá 1930. Í og undir Kömbum má finna ummerki um þrjár kynslóðir þjóðvega en auk þess liggur núverandi þjóðvegur, sem lagður var 1972, um sveitarfélagið. Því er […]
Kambarétt er í Kömbunum skammt neðan við undirgöng á Gamla Kambaveginum undir Nýja Kambaveginn. Drangaborg er í lágri hólaþyrpingu millum Núpa og Hveragerðis. Kambarétt Um 1880 var ákveðið að leggja nýjan veg yfir Svínahraun og Hellisheiði og niður kamba. Vegavinnustjóri var Eiríkur Ásmundsson í Grjóta í Reykjavík og hefur vegurinn verið kenndur við hann, ýmist […]
Á vestari bakka Ölfusár, við veginn að Hellisskógi, er skilti með yfirskriftina „Laugardælaferja„. Á því má lesa eftirfarandi fróðleik: „Á öldum áður var hér einn af þremur ferjustöðum yfir Ölfusá. Ferjumaður á báti ferjaði ferðalanga, á austur- eða vesturleið yfir ána, ásamt farangri þeirra og varningi. Hestar syntu hins vegar yfir ána, sem var erfitt, […]
Eldvirkni Íslands á rætur að rekja til þess að landið situr ekki aðeins á úthafshrygg, heldur einnig á öflugum möttulstrók úr iðrum jarðar, svokölluðum heitum reit. Vegna þessa eru jarðskjálftar og eldgos tíðir vágestir á landinu og þetta hefur haft í för með sér að innan gliðnunarbeltisins hafa myndast um 35 aðskilin eldstöðvarkerfi. Úthafshryggurinn, kenndur […]
Á vef Stjórnarráðs Íslands 12. febrúar 2026, Umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið, segir að „Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, Valdimar Víðisson, bæjarstjóri Hafnarfjarðar, og Rúnar Leifsson, forstöðumaður Minjastofnunar Íslands, hafi staðfest tillögu bæjarstjórnar Hafnarfjarðarbæjar um að Vesturbær Hafnarfjarðar verði gerður að verndarsvæði í byggð. Um er að ræða merkan áfanga í vernd eldri byggðar, […]
Jarðfræðingar og aðrir merkir fræðimenn hafa í gegnum tíðina skrifað lærðar greinar um uppruna „Kristnitökuhrauns“. Þeir hafa ýmist talið það hafa átt upptök sín á Hellisheiði ofan Hveradala eða í eldborgunum efst í Svínahrauni. Hvorutveggja er rangt. Upptök hrauns þess sem getið er um í Landámu „þá er kristni var lögtekin hér á landi á […]
Í Tímariti árið 1870 er m.a. fjallað um bæinn Hraun, húsráðandann; Þórodd goða Eyvindarson, eldgosið við Hellisheiði árið 1000 og vísan til þess í Landnámu: „Það sést af landnámu (5. P. k. 13.) að Þóroddur goði var Eyvindarson, Þorgrímssonar, Grímólfssonar hins gamla af Ögðum og Kormlaðar Kjarvalsdóttur Írakonúngs. Þorgrímur erfði Álf hinn egðska, föðurbróður sinn, […]
Rósa Guðbjartsdóttir fjallar um „Flóttamannaveginn“ í aðsendri grein til mbl.is. 20. jan. 2026. Þar segir m.a.: „Svokallaður Flóttamannavegur er vegur sem liggur í gegnum Hafnarfjörð, Garðabæ og Kópavog og er notaður í síauknum mæli af þeim sem ferðast milli þessara bæjarfélaga. Með mjög vaxandi umferðarþunga á höfuðborgarsvæðinu á undanförnum árum, uppbyggingu íbúða og atvinnustarfsemi í […]
Sigmar Sigurðsson frá Gljúfri í Ölfusi skráði örnefni á Kotströnd. Þar segir m.a. um meint sæluhús í Kotstrandarhól: „Hóllinn“ er bergeitill austan við hraðbrautina, móts við kirkjuna. Hóllinn er sami og Kotstrandarhóll… Hann heitir Kotstrandarhóll en er líka þekktur sem Kotstrandarkirkjuhóll. Það á að vera álfabyggð í honum. En ég tók alveg langan tíma að […]
Á vefsíðunni „blakkur.org“ má t.d. lesa um skansana tvo á Álftanesi, annars vegar yst á Norðurnesi og hins vegar á Bessastaðanesi: „Annálar greina frá því að árið 1627 hafi höfuðsmaður Íslands, Holger Rosenkranz, fregnað af strandhöggi sjóræningja í Grindavík og gert ráðstafanir til varnar ef ræningjar sæktu að setri höfuðsmannsins á Bessastöðum. Meðal þess var […]