Svæðaleiðsögunám MSS á Reykjanesskaga 2004

Miðstöð símenntunar á Suðurnesjum (MSS) hefur löngum verið helsti bakhjarlinn þegar kemur að svæðisbundnu leiðsögunámi með áherslu á Reykjanesskaga. Námið er sérhæft starfsnám sem undirbýr nemendur undir að fylgja ferðamönnum um svæðið með faglega þekkingu á jarðfræði, sögu og menningu skagans.

Hér fyrir neðan er yfirlit yfir skipulag og innihald námsins eins og það hefur verið byggt upp í samstarfi við framhaldsskóla á höfuðborgarsvæðinu.

Skipulag og námstilhögun: Námið er jafnan um 22 framhaldsskólaeiningar.

Samstarf: Námsbrautin hefur verið keyrð af MSS í samstarfi við Menntaskólann í Kópavogi (MK) eða aðra viðurkennda fræðsluaðila.

Markmið: Að veita sérmenntun á sviði leiðsagnar, dýpka þekkingu á nærumhverfinu og mæta kröfum ferðaþjónustunnar um áreiðanleika og fagmennsku.

Helstu námsgreinar: Námið blandar saman bóklegri kennslu og hagnýtri þjálfun.

Svæðalýsingar og vettvangsnám: Sérstök áhersla á Reykjanesskagann, þar sem farnar eru námsferðir um helstu áfangastaði (t.d. eldstöðvakerfin, Krýsuvík og nýju gossvæðin).

Raungreinar: Jarðfræði svæðisins, eldvirkni, landmótun og gróðurfar.

Samfélagsgreinar: Saga Íslands, staðbundnar þjóðsögur, bókmenntir og mannlíf á Suðurnesjum.

Leiðsögutækni: Hagnýt atriði við skipulag ferða, hóparstjórnun, samskiptatækni og tungumálanotkun.

Öryggismál: Skyndihjálp og öryggi á ferðalögum.

Fjármögnun og styrkir: Námskeiðsgjöld geta verið breytileg milli ára en í mörgum tilfellum hefur námið verið styrkt hluta til eða að fullu í gegnum sérstakar aðgerðaáætlanir stjórnvalda fyrir Suðurnes. Auk þess eiga stéttarfélög (í gegnum fræðslusjóði eins og Landsmennt, Starfsafl eða tómstundasjóði) oft ríkan þátt í að niðurgreiða námsgjöld fyrir sína félagsmenn.Hvar á að athuga með næstu námskeið? Þar sem svæðisleiðsögunám fer ekki af stað á hverri einustu önn (það krefst lágmarksþátttöku), er best að fylgjast með tilboðum hverju sinni, s.s. á vef Miðstöðvar símenntunar á Suðurnesjum (MSS).

Einn FERLIRsfélaga lauk m.a. Svæðisleiðsögunámi MSS árið 2004.

Dæmi eru um að þátttakendur á námskeiðinu hafi síðar gefið sig út fyrir að sinna „Gönguleiðum á Reykjanesi„, sem er meinvilla. Sorglegt er til að vita, sérstaklega þegar horft er til þeirrar kennslu sem boðið var upp á Svæðaleiðsögunámskeiðinu þar sem áherslan var lögð á Reykjanesskagann allan. „Reykjanes“ er einungis ysti tangi Reykjanesskagans og er því rangnefni fyrir viðfangsefnið í heild. Þá birtist sama meinvilla í skrifum fjölmiðla, bæði á landsvísu sem og á Suðurnesjum þar sem jafnan er getið um „Reykjanes“ eða „Suðurnes“ á röngum forsendum þegar  verið er að fjalla um Reykjanesskagann.

Hér er eitt dæmi Leiðsögumannanáms Símenntunar Suðurnesja 2004; Verkefni v/svæðaleiðsögn:
„Með svæðalýsingunum er ætlunin að fræða nemendur um einstök svæði Reykjanesskagans og kynna þeim hvað hann hefur upp á að bjóða og hvetja þá til að nýta sér það í framtíðinni.

Svæðin eru:
Reykjanesbær
Garður
Sandgerði
Hafnir
Reykjanes
Grindavík
Krýsuvík
Hafnarfjörður
Vogar

Liður í náminu er að fá nemanda til að gera ráð fyrir undirbúningnum, afla upplýsinga og setja þær fram með áhugaverðum hætti.

Gert er ráð fyrir að hver nemandi velji og geri og skili a.m.k. fimm frambærilegum svæða- eða ferðalýsingum að eigin vali. Tilgangurinn er að nemandi kynni sér vel ákveðna leið eða ákveðið svæði, leiti upplýsinga (í bókum eða viðtölum við kunnuga), festi lýsinguna á blað þar sem hann gerir grein fyrir henni í grófum dráttum (s.s. hvaða leið hann hyggst fara, hvernig, með hvaða hóp, í hvaða tilgangi, kostnaðaráætlun og á hvaða tungumáli. Jafnframt lýsa í megindráttum því sem hann ætlað að gera og hvað gæti verið á “boðstólnum” í ferðinni, tímalengd og hugsanlegar ráðstafanir, sem gera þarf, s.s. með hliðsjón af aðstæðum (veðri o.fl.). Markmiðið er að lýsingin nýtist nemandanum við störf hans síðar og komi honum (og jafnvel öðrum) til góða.

Áhersla er lögð á að hver og einn kynni sér möguleika þess svæðis, sem hann velur og reyni að huga að nýjum og áhugaverðum möguleikum á sviði ferðaþjónustunnar. Vonandi mun þekking og áhugi nemenda nýtast til að skoða sem flestar hliðar, finna nýjungar og þora að eiga frumkvæði að óhefðbundnum ferðum. Þannig gæti hver og einn skrifað jafnt um rútuferðir, gönguferðir, hjólaferðir eða köfunarferðir, safnaferðir, sjóskaðaferðir svo eitthvað sé nefnt, fyrir hópa eða fyrirtæki.“

Árið 2004 útskrifuðust 8 nemendur í Svæðaleiðsögunámi frá MSS.