Á vestari bakka Ölfusár, við veginn að Hellisskógi, er skilti með yfirskriftina „Laugardælaferja„. Á því má lesa eftirfarandi fróðleik: „Á öldum áður var hér einn af þremur ferjustöðum yfir Ölfusá. Ferjumaður á báti ferjaði ferðalanga, á austur- eða vesturleið yfir ána, ásamt farangri þeirra og varningi. Hestar syntu hins vegar yfir ána, sem var erfitt, […]
Eldvirkni Íslands á rætur að rekja til þess að landið situr ekki aðeins á úthafshrygg, heldur einnig á öflugum möttulstrók úr iðrum jarðar, svokölluðum heitum reit. Vegna þessa eru jarðskjálftar og eldgos tíðir vágestir á landinu og þetta hefur haft í för með sér að innan gliðnunarbeltisins hafa myndast um 35 aðskilin eldstöðvarkerfi. Úthafshryggurinn, kenndur […]
Á vef Stjórnarráðs Íslands 12. febrúar 2026, Umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið, segir að „Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, Valdimar Víðisson, bæjarstjóri Hafnarfjarðar, og Rúnar Leifsson, forstöðumaður Minjastofnunar Íslands, hafi staðfest tillögu bæjarstjórnar Hafnarfjarðarbæjar um að Vesturbær Hafnarfjarðar verði gerður að verndarsvæði í byggð. Um er að ræða merkan áfanga í vernd eldri byggðar, […]
Jarðfræðingar og aðrir merkir fræðimenn hafa í gegnum tíðina skrifað lærðar greinar um uppruna „Kristnitökuhrauns“. Þeir hafa ýmist talið það hafa átt upptök sín á Hellisheiði ofan Hveradala eða í eldborgunum efst í Svínahrauni. Hvorutveggja er rangt. Upptök hrauns þess sem getið er um í Landámu „þá er kristni var lögtekin hér á landi á […]
Í Tímariti árið 1870 er m.a. fjallað um bæinn Hraun, húsráðandann; Þórodd goða Eyvindarson, eldgosið við Hellisheiði árið 1000 og vísan til þess í Landnámu: „Það sést af landnámu (5. P. k. 13.) að Þóroddur goði var Eyvindarson, Þorgrímssonar, Grímólfssonar hins gamla af Ögðum og Kormlaðar Kjarvalsdóttur Írakonúngs. Þorgrímur erfði Álf hinn egðska, föðurbróður sinn, […]
Rósa Guðbjartsdóttir fjallar um „Flóttamannaveginn“ í aðsendri grein til mbl.is. 20. jan. 2026. Þar segir m.a.: „Svokallaður Flóttamannavegur er vegur sem liggur í gegnum Hafnarfjörð, Garðabæ og Kópavog og er notaður í síauknum mæli af þeim sem ferðast milli þessara bæjarfélaga. Með mjög vaxandi umferðarþunga á höfuðborgarsvæðinu á undanförnum árum, uppbyggingu íbúða og atvinnustarfsemi í […]
Sigmar Sigurðsson frá Gljúfri í Ölfusi skráði örnefni á Kotströnd. Þar segir m.a. um meint sæluhús í Kotstrandarhól: „Hóllinn“ er bergeitill austan við hraðbrautina, móts við kirkjuna. Hóllinn er sami og Kotstrandarhóll… Hann heitir Kotstrandarhóll en er líka þekktur sem Kotstrandarkirkjuhóll. Það á að vera álfabyggð í honum. En ég tók alveg langan tíma að […]
Á vefsíðunni „blakkur.org“ má t.d. lesa um skansana tvo á Álftanesi, annars vegar yst á Norðurnesi og hins vegar á Bessastaðanesi: „Annálar greina frá því að árið 1627 hafi höfuðsmaður Íslands, Holger Rosenkranz, fregnað af strandhöggi sjóræningja í Grindavík og gert ráðstafanir til varnar ef ræningjar sæktu að setri höfuðsmannsins á Bessastöðum. Meðal þess var […]
Á Reykjanesskaga eru allnokkur eldfjöll. Hér verður getið nokkurra þeirra, s.s. Keili, Þorbjörns, Sandfellshæðar, Þráinsskjaldar, Heiðinnar há, Brennisteinsfjalla, Bláfjalla, Selvogsheiðar, Leitna, Vífilsfells, Sveifluhálsar, Hengils og Fagradalsfjalls. Keilir er móbergsfjall á Reykjanesskaga. Fjallið hefur myndast á ísöld við gos undir jökli án þess að gosið næði upp úr jökulísnum. Hæð Keilis er um 379 metrar yfir […]
„Reykjanesskaginn er yngsti hluti Íslands en mjög eldbrunninn. 5-6 eldstöðvakerfi (sveimar) eru talin vera á skaganum eftir því hvort Hengilskerfið er talið með eða ekki. Hér er það ekki talið með því landfræðilega er miðja Hengilskerfisins fyrir utan Reykjanesskagann og að auki er Hengillinn mjög ólíkur öðrum eldstöðvakerfum á skaganum. Þessi fimm kerfi eru nátengd […]