Entries by Ómar

Á Ísólfsskála

  Í Lesbók Morgunblaðsins árið 1990 fjallar Ólafur E. Einarsson um „Ísólfsskála„: „Næsti bær við Krýsuvíkurlönd að vestanverðu er Ísólfsskáli. Bærinn stendur undir lágu hamrabelti í góðu skjóli fyrir norðanáttinni. Í jarðamatsbók er jörðin talin vera 16 hundruð að dýrleika. Veglengd frá Þórkötlustöðum til ísólfsskála er um það bil 25 km og liggur upp svokallaða […]

Skráðar heimildir versus raunverulegar vettvangsheimildir

Jafnan er þess gætt að vitnað sé í skráðar heimildir um nýskrif við hinu og þessu þegar Háskólasamfélagið er annars vegar. Nemendunum er t.d. kennt að setja ekkert á blað, nema þeir geti vitnað í skráðar heimildir. Sjálfstæð öflun nýrra heimilda eða hrakning skráðra heimilda er yfirleitt ekki metin að verðleikum. Háskólalært fólk virðist forðast […]

Reykjanes og Reykjanesskagi

Ritblindu slær oft í augu fjölmiðlafólks og fleirri þegar fjallað er um „Reykjanesskagann„. Í umfjöllun þeirra er skaginn í heild jafnan nefndur „Reykjanes„. Reykjanes er hins vegar einungis ysta táin á Reykjanesskaganum. Nesið er eldbrunnið, þar eru lág fjöll og hnúkar úr móbergi, jarðhiti, klettótt strönd og hraun runnið í sjó fram. Á Reykjanesi ber […]

Þingvellir; Skógarkot og Vatnskot

Í Dagblaðinu Vísir 1986 segir frá Skógarkoti og „Haustferð til Þingvalla„: „Sérlega fögur gönguleið á Þingvöllum að hausti er leiðin að Skógarkoti. Við bílastæðin fyrir neðan Öxarárfoss er skilti sem vísar leiðina. Á Skógarkoti var myndarlegur búskapur allt frá fornöld til ársins 1936 er bærinn fór í eyði. Það er minnst á Skógarkot í Íslendingasögunum, […]

Langbylgjustöðin (Útvarpshúsið) á Vatnsendahæð

„Sendistöðin á Vatnsendahæð“ hefur verið aflögð og rekstri Útvarpsins hætt. Stöðin var upphaflega byggð árið 1929 og tók til starfa 20. desember 1930. Guðjón Samúelsson, húsameistari ríkisins, teiknaði húsið, sem nú hefur verið rifið til að rýma til fyrir nýrri byggð á hæðinni. FERLIRsfélagi tók vettvangshús á Sigurði Harðasyni, rafeindavirkja, í útvarpshúsinu á vatnsendahæð áður […]

Gljúfurhellir

Eftir að hafa skoðað Hvammsrétt og Sognrétt í Ölfusi var haldið að Gljúfurhelli. Í „Aðalskráningu fornleifa í Ölfusi: Áfangaskýrsla III„, má lesa eftirfarandi um Glúfurhelli: “Gljúfurshellir: (Hellirinn) Sandsteinshellir ofanvert (norðaustur) í Neðragilinu vestanverðu. Notaður lengi sem fjárhús,” segir í örnefnaskrá. “Gljúfurshellir er í lækjargili austan bæjar um 100 m neðan þjóðvegar. Nýleg fjárhús standa við […]

Hvammur – Hvammsrétt (Ölfusrétt) – Hveragerðisrétt

Í „Fornleifaskráningu vegna skipulags í Ölfusi“ frá árinu 2009 segir m.a. um jörðina Hvamm (stór galli við skráninguna er að hnitakerfi uppgefinna hnita er hvergi getið): „Hvammur í Ölfusi, vestan Ingólfsjalls, er landnámsjörð og í rituðum heimildum var jörðin fyrst nefnd á nafn í Landnámu. Ormur hinn gamli Eyvindarson nam Hvamm og segir um landnám […]

Eldri eldgos á Reykjanesskaga – Magnús Á. Sigurgeirsson

Næstsíðasta gosskeið á Reykjanesskaga sem stóð yfir fyrir 1900-2500 árum var ekki ýkja frábrugðið því síðasta sem stóð yfir frá 800 til 1240 e.Kr. Helsti munurinn felst í því að þá varð Hengilskerfið virkt en á nútíma hefur gosvirkni þar verið minni en í kerfunum í vestri. Meðfylgjandi kort sýnir útbreiðslu hrauna frá þessum tíma. […]

Réttir í Grindavík

Í Sjómannadagsblaði Grindavíkur árið 2017 fjallar Ómar Smári m.a. um „Réttir í Grindavík„: „Eftirfarandi upplýsingar um Þórkötlustaðarétt eru fengnar úr minni Sigurðar Gíslasonar frá Hrauni við Grindavík, 84 ára (f: 05. maí 1923). Siggi á Hrauni, eins og hann er jafnan nefndur, þekkir manna best austurumhverfi Grindavíkur. Hann man tímana tvenna og hefur ávallt verið reiðubúinn […]

Fagridalur – örnefnið

Á Vísindavefnum er spurt: „Hvað er vitað um örnefnin Fagridalur og Fagradalsfjall á Reykjanesskaga?“ Birna Lárusdóttir, fornleifafræðingur og sérfræðingur hjá Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum, svaraði eftirfarandi: „Fagradalsörnefni hafa verið mikið í umræðunni undanfarið í kjölfar eldgoss í Geldingadölum, en lítið hefur þó farið fyrir sjálfum Fagradal sem er norðan undir Fagradalsfjalli. Honum hefur […]